در حالی به نیمه پاییز نزدیک می‌شویم که بیشتر از باران پاییزی، آلودگی هوا نصیب‌مان شد. آلودگی هوای پیوسته، به غیر از دردسرهایش برای شهر، سیستم تنفسی و دیگر اعضای بدن را هم به دردسر می‌اندازد. در این بین، نقش ما در حفاظت از بدن‌ و سلامت آن پررنگ می‌شود. از آن‌جا که انگار قرار نیست آلودگی هوا به زودی دست از سر شهر و مردمش بردارد، بهتر است یک راهنمای کلی برای مراقبت از خود و اطرافیان‌مان در هوای آلوده داشته باشیم. اما راه محافظت در هوای آلوده چیست؟
​​​​​​​
 راه‌های محافظت از خود در هوای آلوده
در خانه ماندن| اگر شاغل نیستید یا اجباری وجود ندارد که در روز آلوده بیرون بروید، سعی کنید در خانه بمانید. ماندن در بیرون از خانه می‌تواند خطر بیماری‌های ریوی، حملات قلبی، آسم و دیگر بیماری‌ها را افزایش دهد.
ماسک زدن| اگر اجباری برای بیرون رفتن داشتید، حتما خودتان و اعضای خانواده از ماسک استفاده کنید. می‌توانید به کودک‌تان توضیح دهید که استفاده از ماسک چطور می‌تواند در حفظ سلامت وی تاثیر بگذارد.
توجه به کیفیت هوای داخلی| در خانه یا شرکت محل کارتان کیفیت هوای داخلی را با استفاده از دستگاه‌های تصفیه و بستن در و پنجره‌ها بالا ببرید. در خودرو از حالت گردش هوای درون ماشین استفاده کنید.
پرهیز از سیگار| از سیگار کشیدن یا رفتن به مکان‌هایی که مردم در آن‌ها سیگار می کشند یا آتش روشن می‌کنند، بپرهیزید. آلودگی هوا با طبقه حساس چه می‌کند؟
نوزادان و کودکان (0تا4سال)| تماس با آلودگی هوا در این سنین می‌تواند مشکلاتی مانند عفونت‌های تنفسی، آلرژی‌ها و حتی آسم را در پی داشته باشد. از آن‎جایی که ریه‌های آن‌ها هنوز به طور کامل رشد نکرده، آلاینده‌ها به راحتی می‌توانند وارد بدنشان شوند و به سلامت عمومی آن‌ها آسیب بزنند.
کودکان و نوجوانان (5 تا 19سال)|قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آلودگی هوا می‌تواند عملکرد ریه‌ها و رشد آن‌ها را مختل کند. همچنین، آلودگی هوا ممکن است زمینه‌ساز بیماری‌های مزمنی چون برونشیت و آسم در سال‌های آینده زندگی‌شان شود. به همین دلیل توصیه می‌شود که کودکان و نوجوانان در روزهایی که سطح آلودگی هوا بالاست، فعالیت‌های بیرون از خانه را محدود کنند.
بزرگ‎سالان جوان (20 تا 39سال)| این گروه سنی ممکن است با مشکلاتی در سیستم تنفسی و قلبی مواجه شوند. این مشکلات به‌مرور زمان بروز می‌کنند و اثرات آن‌ها به سادگی قابل مشاهده نیست، ولی تاثیرات بلندمدت آن همچنان قابل‌توجه است.
بزرگ‎سالان میان‌سال (40 تا 64 سال)| با افزایش سن، سیستم ایمنی بدن ضعیف‌تر و دستگاه تنفسی حساس‌تر می‌شود. افراد میان‎سال بیشتر درمعرض مشکلات ناشی از آلودگی هوا قرار دارند و ممکن است دچار بیماری‌های تنفسی و حتی قلبی شوند. در این سنین، محافظت از خود در برابر آلودگی هوا اهمیت زیادی پیدا می‌کند تا به حفظ سلامت در سنین بالاتر کمک کند.
سالمندان (65سال به بالا)| قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا می‌تواند باعث تشدید بیماری‌های قلبی، تنفسی و حتی افزایش مرگ و میر در این گروه سنی شود. به سالمندان توصیه می‌شود که در روزهای آلوده از خانه خارج نشوند و در فضاهای تمیز و با هوای مناسب بمانند.
اثر هوایی که تنفس می‌کنیم روی مغز!
شاید برایتان عجیب باشد اما هوایی که تنفس می‌کنیم می‌تواند روی مغز و روان هم تاثیر بگذارد. متخصصان می‌گویند آلودگی هوا می‌تواند پرخاشگری را در افراد افزایش دهد. بعضی مطالعات در آمریکا نشان داده است که آلودگی هوا می‌تواند در وقوع جرم هم تاثیرگذار باشد و آن را بین 2 تا 6 درصد بالا ببرد. اما یکی از تاثیرات عجیب و مهم آلودگی هوا روی سلامت روان که طی مطالعات متعددی تایید شده است، بالا رفتن اختلالات اضطرابی و افسردگی در شهرهای آلوده است. محققان مرکز مطالعات علوم در پکن می‌گویند ذرات کوچک‌تر از 2.5میکرون روی مغز و بدن ما می‌توانند اضطراب و افسردگی را بالا ببرند. ضمن این که تنفس در هوای آلوده باعث افزایش سطح هورمون کورتیزول در بدن می‌شود.
 نقش پررنگ تغذیه در روزهای آلوده
در هوای آلوده تغذیه‌تان را تغییر دهید تا ریه‌هایتان بتواند اثرات آلاینده‌های هوا را تحمل کند. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهند غذاهای خاص غنی از ویتامین، می‌توانند به بدن شما کمک کنند تا مقاوم‌تر باشد.
مصرف غذای غنی از ویتامین Aرا بالا ببرید| ویتامین A به تشکیل و حفظ غشای موکوسی بینی و دستگاه گوارش شما کمک می‌کند و باعث می‌شود سیستم گوارشی در مقابل عفونت مقاومت بیشتری داشته باشد. منابع غنی از این مواد عبارت‎اند از: مارگارین، کره، سیب زمینی شیرین، هویج و جگر.
غذاهای غنی از ویتامین E مصرف کنید| این ویتامین از سلول‌ها در برابر تخریب محافظت می‌کند، اکسیژن رسانی به سلول‌ها را افزایش می‎دهد و سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند. برای جذب این ویتامین سبزیجات سبز برگ دار، غلات کامل، زرده تخم مرغ، کره مصرف کنید.
سلنیوم را بالا ببرید| سلنیوم از آسیب رادیکال‌های آزاد به کبد و ریه‌ها و ابتلا به سرطان محافظت می‌کند. برای جذب کامل سلنیوم، تخم مرغ، پیاز، سیر، غلات کامل و ماهی بخورید.
دوری از کافئین زیاد| مصرف کافئین زیاد به ویژه در شب توصیه نمی شود. دریافت زیاد کافئین در این روزها هم می تواند علایم اضطراب را تشدید کند و کیفیت خواب را کاهش دهد.
افزایش مصرف لبنیات| مصرف لبنیات به ویژه محصولات پروبیوتیک و البته کم چرب هم در این روزها بسیار مهم است. محصولات لبنی می تواند کمک موثری برای سیستم تنفسی باشد که این روزها تحت فشار مضاعفی است.